Bij Tony (en deels bij Alec) hebben we gekozen voor twee gerichte onderzoeken: de Gut-Metabolic Insight (urine + ontlasting) en de Elementen in haar. Samen geven die een breder beeld dan alleen een standaard bloed- of ontlastingsonderzoek. Hieronder zetten we uit wat die testen kunnen belichten, en hoe dat samenhangt met onderwerpen die vaak terugkomen bij kinderen met aanhoudende buikklachten en autismekenmerken.
Darmflora, dysbiose en biofilm
Het microbioom is het geheel van bacteriën, gisten en andere micro-organismen in de darmen. Bij veel kinderen met autismekenmerken is de samenstelling daarvan anders (dysbiose). Dat kan bijdragen aan buikpijn, wisselende ontlasting, slechte voedingsopname en een hogere belasting van het immuunsysteem.
De GI360 (onderdeel van Gut-Metabolic Insight) kijkt naar de samenstelling van de darmflora, de aanwezigheid van pathogene bacteriën, gisten en parasieten, en naar markers van vertering en ontsteking. Daarnaast kan de urineanalyse (OAT) metabolieten laten zien die door micro-organismen worden geproduceerd. Samen kunnen ze aanwijzingen geven voor een verstoorde flora of voor organismen die in een beschermende biofilm zitten. Biofilm is een laagje waarin bacteriën of gisten zich kunnen verschuilen, waardoor ze moeilijker aan te pakken zijn. Dat is geen diagnose op zich, maar wel iets waar de uitslagen naar kunnen wijzen.
Parasieten zoals Giardia
Parasieten (zoals Giardia, maar ook andere) komen bij kinderen voor en kunnen chronische buikklachten, diarree of een opgeblazen gevoel geven. Ze worden niet altijd opgepikt bij een standaard ontlastingsonderzoek. De GI360 bevat gerichte parasitologie en kan hier extra informatie over geven. Of er iets gevonden wordt en of dat relevant is, hangt af van de uitslag en de klinische klachten.
Leaky gut, leaky brain en neuro-inflammatie
Een verhoogde darmpermeabiliteit (“leaky gut”) wordt vaak genoemd bij kinderen met autisme en buikklachten. Het idee is dat stoffen uit de darm makkelijker in het bloed komen en daar een reactie kunnen geven. Sommige onderzoekers leggen ook een link met een verhoogde permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière (“leaky brain”) en met neuro-inflammatie. Dit is een hypothese; het is geen vaststaand feit bij elk kind.
De Gut-Metabolic Insight kan indirect aanknopingspunten geven: via ontstekingsmarkers, verteringsmarkers en microbiële metabolieten in urine en ontlasting. De haaranalyse kijkt naar mineralen en metalen en is hier vooral een aanvullende nulmeting, geen directe test voor darm- of hersenbarrière.
Opioid excess theory en gluten-/caseïnevrij dieet
Een oudere hypothese (de opioid excess theory) stelt dat onvolledig verteerde eiwitten uit gluten en caseïne (melk) opioïde-achtige peptiden kunnen vormen. Die zouden via een doorlaatbare darm in het bloed en mogelijk in de hersenen terechtkomen en gedrag beïnvloeden. Hierop is het idee van een gluten- en caseïnevrij dieet gebaseerd. De theorie is nooit definitief bewezen of ontkracht. Sommige kinderen reageren erop, anderen niet.
De testen die wij doen, meten dit niet direct. Wel kunnen ze laten zien of er sprake is van een verstoorde vertering, een veranderde flora of markers die passen bij een hogere belasting. Dat kan een reden zijn om met een arts of diëtist te kijken of een tijdelijke eliminatie van gluten (en eventueel caseïne) zinvol is om te proberen. Een glutenarm of glutenvrij dieet is voor veel ouders een praktische stap, maar het is geen standaardadvies.
L-Glutamine en darmherstel
L-glutamine is een aminozuur dat de darmwand ondersteunt. Het wordt soms ingezet bij vermoedens van een verhoogde permeabiliteit of bij aanhoudende buikklachten. Of het bij een individueel kind zinvol is, hangt af van de uitslagen en de klinische situatie. Het is geen vervanging van een evenwichtige voeding of van medisch advies.
Folinezuur / leucovorin (folinic acid)
Folinezuur is een vorm van folaat die de bloed-hersenbarrière beter kan passeren. Er is onderzoek (onder andere van Dr. Richard Frye) dat bij sommige kinderen met autisme en folinezuur-auto-antistoffen of een cerebral folate deficiency verbetering laat zien in taal, aandacht en gedrag. Het is geen standaardbehandeling en niet voor iedereen effectief.
Een laaggedoseerd vloeibaar supplement (bijvoorbeeld California Gold Nutrition Folinic Acid, 1 druppel = 400 mcg) is een voorzichtige start, maar therapeutische doses in studies liggen hoger en horen onder begeleiding van een arts. De Gut-Metabolic Insight meet geen folinezuur-antistoffen; daar is een aparte test voor nodig. De haaranalyse kan wel iets zeggen over de algehele mineralenstatus, die indirect relevant kan zijn voor de energiehuishouding.
Wat we hopen te vinden (en wat niet)
We hopen dat de combinatie van urine, ontlasting en haar inzicht geeft in factoren die bijdragen aan de buikklachten, de wisselende energie en de periodes van lagere bereikbaarheid. Een behandelbaar probleem (bijvoorbeeld een disbalans in de flora, een tekort of een verhoogde belasting) zou een aanknopingspunt kunnen zijn voor gerichte ondersteuning. We verwachten niet dat de testen autisme “verklaren” of wegnemen. Wel kunnen ze helpen om de lichamelijke belasting te verminderen, waardoor Tony mogelijk meer ruimte krijgt om te groeien en te oefenen.
De uitslagen zijn een nulmeting. Ze vervangen geen regulier medisch onderzoek en zijn geen reden om op eigen houtje sterke interventies te starten. We bespreken alles met de betrokken artsen.