Eten & drinken

Van heel kieskeurig eten en alleen in bed drinken tot het GAPS-dieet, gestart op 3 jaar en 4 maanden. Eten en drinken is vanaf dag één een uitdaging geweest en blijft een zoektocht. Bij Tony zien we hoe sterk voeding samenhangt met zijn buikklachten. Daarom is het voor ons een belangrijk onderdeel.

We zijn nog volop in ontdekking. Wat Tony nu eet, houden we bij op Tony’s eetschema.

Drinken

Omdat borstvoeding niet lukte, kreeg Tony vrijwel direct opvolgmelk. In de eerste maanden had hij veel last van reflux. We dachten aan een koemelkallergie, maar toen we geitenmelk probeerden, merkten we geen verschil. Daarom zijn we verdergegaan met opvolgmelk van Kruidvat.

Tot zijn derde levensjaar was opvolgmelk zijn favoriete drankje. Dit veranderde toen we begonnen met het GAPS-dieet, waarbij hij geen melk meer mocht drinken.

Leren drinken uit een fles of beker: Tussen de 9 maanden en 2 jaar leren veel kinderen zelfstandig uit een fles of beker te drinken. Bij Tony verliep dit anders. We hebben allerlei soorten flessen geprobeerd, maar het leek alsof hij niet begreep hoe hij eruit moest drinken.

Daarom gaven we hem meestal in bed zijn drinken, vooral melk. Tot zijn tweede jaar probeerden we hem ook regelmatig met een beker te laten drinken. Rond die leeftijd leek hij dit beter te begrijpen, maar hij bleef de voorkeur geven aan drinken in bed.

Drinken op zijn eigen manier: Ook nu, op de leeftijd van 3,5 jaar, geeft Tony nog niet zelf aan wanneer hij dorst heeft. Omdat hij soms te weinig drinkt, maken we ons regelmatig zorgen over uitdroging. We bieden hem daarom gedurende de dag steeds drinken aan, in de hoop dat hij voldoende binnenkrijgt.

Tony is daarnaast erg kieskeurig in wat hij drinkt. Voorheen accepteerde hij alleen opvolgmelk van Kruidvat, water en water met ranja in de smaken aardbei of citroen. Andere smaken wilde hij niet proberen.

Sinds de start van het GAPS-dieet, toen hij 3 jaar en 4 maanden was, zijn melk en ranja uit zijn voedingspatroon verdwenen. Momenteel drinkt hij alleen water, muntthee en kamillethee. Voldoende drinken blijft voor ons een dagelijkse uitdaging.

Eten 

Sinds Tony 3 jaar en 4 maanden is, zijn we gestart met het GAPS-dieet. Wat hij nu precies eet, houden we bij op Tony’s eetschema.

Het GAPS-dieet is een dieet gericht op het kalmeren van de darm. Granen, suiker, zuivel en bewerkte producten zijn eruit gehaald. De focus ligt op eenvoudige, goed verteerbare voeding zoals visbouillon en vleesbouillon.

Eten is vanaf het begin een uitdaging geweest. Tot zijn eerste jaar gaven we ’s ochtends vaak fruitpotjes, ontbijtpap en geprakte beschuit met pindakaas. We zagen wel dat hij kieskeurig was en niet alles at, maar doordat hij heel veel ziek was en hij ons eerste kindje was, zagen we hier nog niet direct een rode vlag. Tegen zijn eerste jaar, toen hij meer vast voedsel kreeg, waren de spaghetti- en lasagnepotjes van de Kruidvat zijn favoriete potjes.

Rond zijn eerste jaar werd hij extreem kieskeurig. Veel van wat we aanboden, weigerde hij. De spaghetti-potjes at hij nog wel, zo’n vijf dagen per week. Rond die tijd zijn we eieren gaan geven – gebakken en gekookt – en die lust hij nog steeds. Tosti met kaas at hij vaak in de middag. Van fruit at hij vooral banaan, al was dat wisselend.

Tussen 1 en 2,5 jaar hebben we van alles geprobeerd. Veel avondmaaltijden eindigden uiteindelijk op ons eigen bord. Toen Tony 2 jaar was, hebben we zes sessies gehad bij de kinderdietist. De buikpijn was toen al bekend. We hebben zijn voeding op verschillende punten aangepast, maar dit leverde geen resultaat op. Volgens de diëtiste kreeg hij wel genoeg voeding binnen.

Bij 2,5 jaar hadden we een ochtendritueel dat werkte: Brinta-pap met volle melk, geprakte frambozen en blauwe bessen (ze moeten geprakt zijn, zodat hij weinig structuur proeft). Daarbij voegen we geprakte vitaminepillen van de Kruidvat toe en warmen we het op. ’s Middags geven we vaak pannenkoeken.

Vanaf ongeveer 2,5–3 jaar is er een avondpatroon ontstaan dat hij accepteert. Zeven dagen per week krijgt hij aardappelpuree, waarbij we spinazie en broccoli erdoor blenden. Ook kip en rundergehakt kan hij accepteren als we het heel goed blenden, zodat hij geen structuur proeft. Blenden voor het eten is voor ons een belangrijke tip, vooral als je kind kieskeurig is. Sinds 3 jaar en 2 maanden mixen we bottenbouillon-pasta door het kookwater en voegen daarna de aardappelpuree toe. Toen zagen we vrij snel dat dit iets deed met zijn buikklachten, waardoor we in aanraking kwamen met het GAPS-dieet waarbij we Tony´s eetschema hadden aangepast. 

Wat ons heeft geholpen bij Tony´s selectieve eten & drinken

  • Tony drinkt tot op heden (minstens tot 3½ jaar) alleen in zijn eigen bedje. Dat is zijn veilige plek, en zo krijgt hij genoeg vocht binnen zonder dagelijkse strijd.

  • Rond zijn 2e merkten we dat hij aardappelpuree wél lekker vond. Sindsdien mengen we daar geblend spinazie, broccoli, kip, rundergehakt of tonijn doorheen. Het moet echt glad zijn, want hij houdt niet van structuren. Zo krijgt hij toch zijn vitamines binnen.

  • Toen hij 3 jaar en 2 maanden was, zijn we bottenbouillon door de puree gaan doen. Het lijkt een klein beetje bij te dragen aan minder buikklachten en bevat veel voedingsstoffen. Alles blijft proberen: wat werkt, houden we aan, wat niet, laten we los.

  • We helpen hem vaak nog met eten door hem te voeden met een lepel, zodat hij het daadwerkelijk binnenkrijgt.

  • De periode tussen 1 en 2 jaar was het zwaarst. Toen at hij bijna niks. Bij kinderen die later autisme blijken te hebben, zie je dit kieskeurige eten vaak al vroeg, vooral na het eerste jaar. Het belangrijkste is de mindset: hij kan er niets aan doen. Eerst vonden we het heel vervelend dat hij de hapjes liet staan, maar nu weten we beter en geven we hem er geen schuld van. In die fase is het vooral blijven testen wat wél of niet werkt.

  • Doordat we ermee bezig bleven en zelf informatie opzochten, kwamen we bij het GAPS-dieet uit. Dat is een van de dingen die voor ons het meeste verschil heeft gemaakt. De buikklachten zijn in ieder geval een stuk minder geworden. Dit soort aanpak krijg je niet te horen bij een kinderdietist. Hoe we het nu thuis doen, staat bij Tony’s eetschema.

Wat ons minder heeft geholpen

  • Hem aan tafel dwingen om te eten of drinken
  • Te veel verschillende dingen tegelijk aanbieden
  • Druk uitoefenen of straffen als hij weigert
  • Verwachten dat hij “gewoon moet leren eten” zoals andere kinderen

Wat we hebben geleerd

Bij Tony is selectief eet- en drinkgedrag geen koppigheid of verwend gedrag, maar een combinatie van sensorische overgevoeligheid, moeite met begrijpen van behoeftes en mogelijk darmklachten. Door de druk weg te halen en hem meer veiligheid en rust te geven (zoals drinken in bed), is de spanning rond eten en drinken wel afgenomen.

We blijven zoeken naar manieren om zijn voeding zo goed mogelijk te ondersteunen, maar we hebben ook geaccepteerd dat dit een langdurig proces is. Op dit moment is ons belangrijkste doel dat hij voldoende drinkt en dat eten en drinken geen bron van stress wordt voor hem én voor ons als gezin.